De mensen van Meerlanden houden de straten schoon, beheren het groen, verwijderen onkruid, ruimen zwerfafval op, legen openbare afvalbakken, houden straatmeubilair schoon, heel en veilig en zorgen voor ongedierte- en gladheidbestrijding.

Wij zijn lokaal georiënteerd. We kennen de gemeenten, de wijken, de straten en passen onze dienstverlening hierop aan.

Wij onderscheiden ons door oog te hebben voor de kwaliteit op de langere termijn. De openbare ruimte moet niet alleen op dit moment op niveau zijn, maar ook de komende jaren. Medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn vast onderdeel van de teams. Onze organisatie is erop ingericht om begeleiding te bieden en een veilige en collegiale werkomgeving.

In de toekomst wordt de openbare ruimte voor ons steeds nadrukkelijker leverancier van grondstoffen. Onkruid, groen en takken composteren we al. Komende jaren liggen er kansen om deelstromen hoogwaardig in te zetten. En laagwaardig materiaal te gebruiken als biomassa voor de energietransitie. De energietransitie vormt de komende jaren een belangrijk thema voor de gemeenten waar we actief zijn.

Niet-chemische onkruidbestrijding

De niet-chemische onkruidbestrijding is een relatief nieuw fenomeen in Nederland. Wij hebben hier vier jaar ervaring mee opgedaan, inclusief de pilots die we in het verleden uitvoerden. In 2018 hebben we samen met partners geïnvesteerd de uitvoering van niet-chemische onkruidbestrijding. Hierbij zijn meer thermische technologieën ingezet en hebben we een mobiele installatie die water verhit op een nieuw product uit de groene energiefabriek: citrusbrandstof. Langzaamaan worden ook de effecten zichtbaar van het niet meer gebruiken van chemische onkruidbestrijding. De wortels van het onkruid worden niet langer aangepakt en de worteldruk onder de verharding neemt toe. Meerlanden gebruikt ook de ervaring uit 2018 om de onkruidbestrijding verder te optimaliseren.

Adviseur van de openbare ruimte

In het beheer van de openbare ruimte evolueert onze rol en onze verhouding met onze opdrachtgevers. Zo willen we voor de gemeenten waar wij werken de rol van adviseur op ons nemen. Meerlanden is dagelijks bezig in de openbare ruimte en kan een gemeente zodoende goed adviseren over haar groenbeleid, beleidskeuzes en inrichting.

Doordat we in de wijk actief zijn, zien we waar bovengemiddeld veel zwerfafval ligt, afvalbakken niet worden gebruikt, openbaar groen verkeerd wordt onderhouden of inrichtingskeuzes niet aansluiten op het gebruik van bewoners of lastig beheerbaar zijn. Die kennis deelt Meerlanden met de opdrachtgever. Ook adviseren we de gemeente over haar groenbeleid en de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Zo kan de reconstructie en het onderhoud van groen nog beter op elkaar worden afgestemd. In 2018 zijn gesprekken gevoerd met Aalsmeer om voor de nieuwe meerjarige overeenkomst nadrukkelijk samen te gaan werken op het vlak van beleid en reconstructie en onderhoud.

Integrale dienstverlening

Voor de meeste gemeenten waar Meerlanden actief is, voeren we meerdere diensten uit. We onderhouden niet alleen het groen, we zorgen ook voor het opruimen van het zwerfafval en het schoon, heel en veilig houden van het straatmeubilair. Waar dat mogelijk is, combineren we die diensten. Dat maakt Meerlanden een integrale dienstverlener. In 2018 hebben we dat onder meer gedaan voor de gemeente Heemstede. De gemeente laat het groen onderhouden door medewerkers van re-integratiebedrijf Paswerk en is voornemens de regie op dit werk door Meerlanden te laten uitvoeren. Wij maakten een analyse van de groene gebieden in Heemstede en adviseerden de gemeente hoe het openbare groen op het gewenste kwaliteitsniveau te krijgen. Uit de inventarisatie bleek dat het groen op sommige plekken veel beter, efficiënter en goedkoper onderhouden kan worden. Meerlanden adviseerde Heemstede waar ze in haar openbare ruimte kosten kan besparen, waar andere onderhoudsmethoden nodig zijn en waar nieuw groen nodig of mogelijk is. Hiermee leggen we een basis om de regie op het werk over te kunnen nemen.

Werken aan transparantie

Meerlanden heeft drie vormen van samenwerken met gemeenten. We werken op basis van een lump sum; een vast bedrag op basis waarvan het werkpakket wordt samengesteld. Ook kan een frequentie worden afgesproken, bijvoorbeeld vier keer per maand de afvalbakken legen en één keer per maand het onkruid bestrijden. Een derde vorm is op basis van beeldkwaliteit. Dit wordt onder meer toegepast in de gemeente Haarlemmermeer.

Wat betekent werken op beeldkwaliteit voor de uitvoering? Vooraf wordt bepaald welke beeldkwaliteit in een gebied gewenst is. De gemeente Haarlemmermeer benoemt aan welk kwaliteitsniveau de openbare ruimte moet voldoen. Het CROW heeft vier kwaliteitsniveaus met bijbehorende criteria vastgesteld. Voor winkelgebieden in Haarlemmermeer geldt het hoogste niveau, A. En voor woonwijken niveau B.

Voor deze vorm van samenwerken is transparantie belangrijk. Periodiek rapporteert Meerlanden aan Haarlemmermeer met foto’s en beschrijvingen waar welke werkzaamheden zijn uitgevoerd. Ook voeren medewerkers van Meerlanden regelmatig schouwingen en controles uit. Dit doen we om klachten te voorkomen en te bepalen of de juiste werkzaamheden zijn uitgevoerd. Op deze manier kunnen wij goed sturen op verbetering.

Voor iedere gemeente vinden we het belangrijk om meer inzicht te geven. Het afgelopen jaar hebben wij gewerkt aan het digitaal gemeenteportaal. Dat is nu operationeel. Via dit portaal kunnen ambtenaren verslagen, rapportages en contracten inzien.

De komende jaren ontwikkelen we dit verder tot een interactieve omgeving. Zo moet het voor gemeenten mogelijk worden om zelf rapportages te genereren. Ook werken we aan een agendafunctie en een archief waardoor het voor iedere gemeente op ieder gewenst moment inzichtelijk is wat de status is van het werk.

In het kader van het vergroten van de transparantie van ons werk hebben we in 2018 de voorbereidende stappen gezet om voor een gedeelte van de werkzaamheden in de openbare ruimte in 2019 uniforme tarieven te hanteren. Zo hebben gemeenten direct inzicht in de resultaten van het beheer van de openbare ruimte.

DILEMMA KLIMAATADAPTATIE: behoud of herinrichten openbare ruimte?

Om gemeenten klaar te maken voor langere perioden van droogte en grotere hoeveelheden neerslag en extremere weersomstandigheden is een andere inrichting van de openbare ruimte nodig. Dat heeft gevolgen voor de dienstverlening van Meerlanden in de openbare ruimte. Een stukje verzakte straat moet misschien niet opnieuw worden bestraat, maar worden vervangen door groen. De dienstverlening van Meerlanden is nu vooral gericht op beheer en behoud van die openbare ruimte. We zien hierin kansen om meer samen op te trekken met de gemeenten en de eerder beschreven adviesrol in te vullen.

DILEMMA: circulariteit of biodiversiteit?

Voor Meerlanden is de openbare ruimte een ‘leverancier’ van grondstoffen. We onderhouden er plantsoenen en snoeien of kappen bomen die verwijderd moeten worden. In 2018 hebben wij onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om vanuit de resten van tak- en tophout energierijke biomassa in de vorm van pellets te maken. Het onderzoek en ook de concrete proeven laten zien dat dit kansrijk is. Voor het ontwikkelen van biomassa zijn monostromen het eenvoudigst te verwerken. Echter, in de buitenruimte is sterke behoefte aan een bredere biodiversiteit van bloemen, planten en kruiden. Dit is beter voor de leefbaarheid van insecten, vogels en andere dieren. Deze biodiversiteit levert geen biomassa op. Er zal in de toekomstige inrichting een goede balans moeten worden gevonden voor beide. Deze balans draagt tevens bij aan meer groen in de wijken en buurten. Dat is goed voor de klimaatadaptatie.